Video ghi lại công đoạn đóng đinh tre cố định mặt trống với thao tác tay điêu luyện của người thợ Đọi Tam. Độ chắc chắn không thể bị thay thế của trống gỗ
Trong nghề làm trống truyền thống, có những công đoạn tưởng chừng rất nhỏ nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp tới độ chắc chắn và tuổi thọ của quả trống. Đóng đinh tre để cố định mặt da là một trong những bước như vậy. Với thao tác nhanh, chính xác và đều tay, người thợ phải đóng từng chiếc đinh tre vào thân trống sao cho vừa chắc mặt da vừa đảm bảo tính thẩm mỹ. Video dưới đây ghi lại chân thực công đoạn thủ công đầy kinh nghiệm ấy tại xưởng trống Đọi Tam.
Video đóng đinh tre cố định mặt trống thủ công
Vì sao nghề làm trống vẫn sử dụng đinh tre?
Nhiều người khi lần đầu xem quy trình làm trống thường khá bất ngờ vì người thợ không dùng đinh kim loại mà lại sử dụng đinh tre để cố định mặt da trống.
Tuy nhiên trong nghề làm trống truyền thống, đinh tre đã được sử dụng từ rất lâu bởi nhiều ưu điểm phù hợp với đặc tính của mặt trống da tự nhiên.
Tre già được chọn để làm đinh thường có độ cứng tốt, dẻo dai và đặc biệt không bị rỉ sét theo thời gian như kim loại. Điều này giúp hạn chế tình trạng ảnh hưởng tới phần da trống sau nhiều năm sử dụng trong điều kiện thời tiết nóng ẩm.
Đây cũng là một trong những kỹ thuật thủ công mang tính truyền thống vẫn được nhiều nghệ nhân Đọi Tam duy trì cho tới hiện nay.
Công đoạn đóng đinh tre đòi hỏi sự đều tay và chính xác
Quan sát trực tiếp quá trình làm nghề, nhiều người thường chú ý tới tốc độ thao tác của người thợ.
Từng chiếc đinh tre được đóng liên tiếp quanh mặt trống với nhịp tay rất đều:
- Khoảng cách giữa các đinh phải cân đối
- Lực đóng phải vừa đủ
- Góc đóng phải chuẩn
- Mặt da cần được giữ ổn định trong suốt quá trình thực hiện
Chỉ cần lệch tay hoặc đóng quá mạnh, phần da trống có thể bị ảnh hưởng hoặc mất đi sự cân đối quanh vành trống.
Vì vậy đây không phải công đoạn đơn giản như nhiều người nghĩ. Người làm nghề thường phải có kinh nghiệm lâu năm mới có thể thao tác nhanh và chính xác như trong video.
Đinh tre giúp mặt trống chắc chắn theo thời gian
Một trong những ưu điểm lớn của đinh tre là khả năng giữ mặt trống ổn định trong thời gian dài.
Khi được đóng đúng kỹ thuật:
- Đinh bám chắc vào tang gỗ
- Không gây nứt thân trống
- Không làm rách mặt da
- Hạn chế ảnh hưởng do độ ẩm và thời tiết
Đặc biệt với các dòng trống đình chùa hoặc trống sử dụng lâu năm trong không gian tâm linh, độ bền của mặt trống luôn là yếu tố rất được quan tâm.
Chính vì vậy, nhiều cơ sở làm trống truyền thống vẫn ưu tiên phương pháp thủ công thay vì thay thế hoàn toàn bằng các vật liệu hiện đại.
Kỹ thuật truyền thống được giữ lại qua nhiều thế hệ
Tại làng nghề Đọi Tam, nhiều công đoạn làm trống vẫn được truyền nghề trực tiếp từ thế hệ trước sang thế hệ sau.
Người trẻ khi học nghề không chỉ học cách đóng đinh mà còn phải học:
- Cách chọn tre già phù hợp
- Cách vót đinh
- Cách căn khoảng cách quanh vành trống
- Cách xử lý khi mặt da căng không đều
Những kinh nghiệm này phần lớn rất khó ghi lại bằng sách vở mà chủ yếu được truyền qua quá trình làm thực tế.
Đó cũng là lý do các video ghi lại công đoạn thủ công luôn mang giá trị rất đặc biệt đối với người xem yêu thích nghề truyền thống.
Âm thanh và nhịp tay tạo nên cảm giác rất “đã mắt”
Một trong những điểm khiến video đóng đinh tre dễ thu hút người xem chính là nhịp thao tác của người thợ.
Tiếng gõ liên tục, dứt khoát kết hợp cùng chuyển động tay nhanh và đều tạo cảm giác rất cuốn hút khi xem video ngắn trên TikTok, Facebook Reels hay YouTube Shorts.
Đây cũng là dạng nội dung:
- Có tính thủ công cao
- Hình ảnh chân thực
- Không cần quá nhiều lời thoại
- Giữ chân người xem khá tốt
Nhiều người xem không chỉ quan tâm tới quả trống hoàn thiện mà còn thích theo dõi từng bước làm nghề phía sau sản phẩm.
Mỗi chiếc đinh tre đều là một phần của sự tỉ mỉ
Dù là công đoạn nhỏ, nhưng người làm nghề vẫn rất chú trọng tính thẩm mỹ khi đóng đinh.
Các hàng đinh quanh mặt trống cần:
- Thẳng hàng
- Đều khoảng cách
- Không lệch mép
- Tạo cảm giác cân đối khi nhìn tổng thể
Đối với các mẫu trống gỗ Đọi Tam như trống cho đình chùa, trống lễ hội hoặc nhà thờ họ, sự chỉn chu này góp phần giúp tổng thể quả trống trở nên đẹp và trang nghiêm hơn.
Đó cũng là nét đặc trưng của sản phẩm thủ công truyền thống – nơi từng chi tiết nhỏ đều được hoàn thiện bằng kinh nghiệm và sự cẩn thận của người thợ.
Video nghề thủ công ngày càng được nhiều người yêu thích
Trong thời gian gần đây, các video ghi lại quy trình làm nghề truyền thống đang nhận được khá nhiều sự quan tâm trên mạng xã hội.
Không cần nội dung quá cầu kỳ, chỉ cần:
- Hình ảnh thật
- Âm thanh thật
- Quy trình thật
… cũng đủ tạo cảm giác gần gũi và hấp dẫn với người xem.
Đặc biệt với nghề làm trống, những công đoạn như:
- Bưng mặt trống
- Đóng đinh tre
- Vẽ mây
- Thử tiếng
- Đóng đinh đồng
… đều mang hình ảnh và nhịp điệu rất riêng mà khó có ngành nghề nào giống được.
Đọi Tam – nơi vẫn giữ nhiều kỹ thuật làm trống cổ truyền
Làng nghề Đọi Tam từ lâu đã nổi tiếng với nghề làm trống thủ công truyền thống. Trải qua nhiều năm, nhiều kỹ thuật cổ truyền vẫn được người thợ duy trì để giữ chất riêng cho sản phẩm.
Trong đó, công đoạn đóng đinh tre vẫn được xem là một phần quen thuộc trong quá trình hoàn thiện mặt trống.
Không chỉ giúp quả trống chắc chắn hơn, kỹ thuật này còn thể hiện sự tỉ mỉ và kinh nghiệm lâu năm của người làm nghề truyền thống.
Kết luận
Đóng đinh tre cố định mặt trống là công đoạn không quá phô trương nhưng lại đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình hoàn thiện một quả trống gỗ thủ công. Từ thao tác tay đều và chính xác của người thợ cho tới việc sử dụng vật liệu tre truyền thống, tất cả đều góp phần tạo nên độ chắc chắn và vẻ đẹp bền bỉ cho sản phẩm.
Qua video ghi lại công đoạn này, người xem không chỉ thấy được kỹ thuật làm nghề mà còn cảm nhận rõ giá trị của sự thủ công và kinh nghiệm được gìn giữ qua nhiều thế hệ tại làng nghề Đọi Tam.
